Ψηφιακή Προσβασιμότητα

Η ψηφιακή προσβασιμότητα αποτελεί μια πολιτική ίσων δικαιωμάτων και ενδυνάμωσης της κοινωνικής συνοχής. Κανείς δεν μπορεί να μείνει έξω από τα οφέλη της νέας ψηφιακής εποχής. Οι τεχνολογικές εξελίξεις έχουν επιφέρει σημαντικές αλλαγές στην κοινωνική και οικονομική ζωή και έχουν αναδείξει μια νέα δέσμη δικαιωμάτων και ευκαιριών για τους πολίτες, ειδικά για άτομα με αναπηρία ή άλλες ευαίσθητες κοινωνικές ομάδες. Τα δικαιώματα και οι ευκαιρίες αυτές πρέπει να διασφαλιστούν.

Η προσβασιμότητα, όπως αναδεικνύεται τόσο σε ευρωπαϊκό όσο και σε διεθνές επίπεδο, αποτελεί πολιτική, κοινωνική και ηθική προτεραιότητα και προβλέπονται συγκεκριμένες προδιαγραφές που πρέπει να τηρούνται κατά το σχεδιασμό και την υλοποίηση των έργων ΤΠΕ της Ελληνικής Δημόσιας Διοίκησης, ώστε να διασφαλίζεται η τήρηση της αρχής του καθολικού σχεδιασμού και η προσβασιμότητα αυτών από το σύνολο του πληθυσμού. Τα άτομα με αναπηρία, που για δεκαετίες παρέμεναν σχεδόν αόρατα στις επίσημες στατιστικές του ελληνικού κράτους, λαμβάνονται πλέον υπόψη στις εθνικές έρευνες και η οδηγία της ευρωπαϊκής ένωσης (ΕΕ) 2016/2102, έρχεται να κατοχυρώσει την ισότιμη πρόσβαση των ατόμων με αναπηρίες στους ιστότοπους και τις αντίστοιχες εφαρμογές για φορητές συσκευές των φορέων του δημόσιου τομέα.

Στην Ελλάδα, η ενωσιακή νομοθεσία για την προσβασιμότητα ενσωματώθηκε με το Νόμο 4591/2019 (ΦΕΚ 19/Α/12.2.2019), ο οποίος καθιερώνει ένα ολοκληρωμένο σύστημα καταγραφής και παρακολούθησης της συμμόρφωσης των ισοτόπων και των εφαρμογών για φορητές συσκευές του δημοσίου τομέα με τις απαιτήσεις προσβασιμότητας και ταυτόχρονα,  παρέχει τη δυνατότητα ανάδρασης του πολίτη μέσα από τον μηχανισμό υποβολής παρατηρήσεων/αναφορών.

Το Τμήμα Ψηφιακής Προσβασιμότητας και Κοινωνικών Υποθέσεων (Π.Δ. 40/2020) έχει, μεταξύ άλλων, τις εξής αρμοδιότητες:

 

την μέριμνα για την ευαισθητοποίηση και συμμόρφωση των φορέων, την παρακολούθηση της συμμόρφωσης (από το 2021 με συγκεκριμένο δείγμα και κριτήρια επιλογής δείγματος κάθε χρόνο βάσει Εκτελεστικής Πράξης της Ε.Ε), την υποβολή εκθέσεων προς τη Βουλή και την Ε.Ε.

Προς την κατεύθυνση αυτή, έχει συσταθεί και τηρείται το Μητρώο Δημόσιων Ιστοτόπων και Εφαρμογών (ΜΗ.Δ.ΙΣ.ΕΦ | http://mhdisef.mindigital.gr/) στο οποίο μέχρι στιγμής έχουν εγγραφεί 415 ιστότοποι, 25 εφαρμογές, 159 φορείς και 201 χρήστες (ως υπεύθυνοι διαχείρισης ιστοτόπων φορέων). Παράλληλα, έχει αναπτυχθεί και διατεθεί ένα εργαλείο δημιουργίας δήλωσης προσβασιμότητας για την υποστήριξη των φορέων και την αυτοματοποιημένη δημιουργία της απαραίτητης δήλωσης προσβασιμότητας.

Το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης έχει την αρμοδιότητα προώθησης της ηλεκτρονικής προσβασιμότητας και παρακολούθησης της εφαρμογής των σχετικών πολιτικών, καθώς και την παρακολούθηση της εφαρμογής του άρθρου 9 του ν. 4074/2012 «Προσβασιμότητα» της Σύμβασης για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία του ΟΗΕ (Α΄ 88) ως προς τις Τ.Π.Ε..

Όσον αφορά την προσβασιμότητα των ιστοτόπων και των εφαρμογών για φορητές συσκευές των οργανισμών του δημόσιου τομέα, όλες οι δράσεις και τα έργα ΤΠΕ θα σχεδιάζονται εξ αρχής τηρώντας την αρχή του καθολικού σχεδιασμού, ώστε να μπορούν να χρησιμοποιηθούν από όλους τους ανθρώπους, στη μεγαλύτερη δυνατή έκταση, χωρίς ανάγκη προσαρμογής ή εξειδικευμένου σχεδιασμού, χωρίς να αποκλείονται οι υποβοηθητικές συσκευές για συγκεκριμένες ομάδες ατόμων με αναπηρίες, όπου αυτό απαιτείται.

 

Πολιτική του είναι επίσης:

 

  • η ευαισθητοποίηση και προώθηση προγραμμάτων κατάρτισης (και μέσω ΕΚΔΔΑ) σχετικών με την προσβασιμότητα ιστότοπων και εφαρμογών για φορητές συσκευές, για τους φορείς, και ειδικότερα για το προσωπικό που είναι υπεύθυνο για την δημιουργία, συντήρηση, επικαιροποίηση των ιστότοπων και εφαρμογών για φορητές συσκευές. 
  • η διενέργεια εκστρατείας ενημέρωσης του συνόλου των φορέων της δημόσιας διοίκησης αναφορικά με τις απαιτήσεις συμμόρφωσης και τη μεθοδολογία παρακολούθησης που θα εφαρμοσθεί από το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης.
  • η  εξεύρεση χρηματοδοτικού μηχανισμού για την υποστήριξη των φορέων στην έγκαιρη και ορθή συμμόρφωση με τις απαιτήσεις της σχετικής νομοθεσίας και Ευρωπαϊκής στόχευσης. 
  • η ενσωμάτωση των απαιτήσεων προσβασιμότητας προϊόντων και υπηρεσιών όπως δημοσιεύθηκε από την οδηγία (EE) 2019/882 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 17ης Απριλίου. 

 

Τέλος, στόχος του  Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης είναι ο ανασχεδιασμός και η απλούστευση των διοικητικών διαδικασιών, ώστε οι πολίτες να μπορούν να πραγματοποιούν σημαντικό πλήθος των συναλλαγών τους ηλεκτρονικά, χωρίς να απαιτείται η φυσική τους παρουσία, εφαρμόζοντας βασικές αρχές του ψηφιακού μετασχηματισμού, ήτοι την αρχή  “once only principle – αρχή μόνον άπαξ”, “mobile first”, και «24 ώρες το 24ωρο».